E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz…
\nuyumakta zorlan\u0131yorsa, yata\u011fa gitmek istemiyorsa, tek ba\u015f\u0131na uyuyam\u0131yorsa veya geceleri \u00e7\u0131\u011fl\u0131k atarak uyan\u0131yorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 \u00c7ocuklar korktuklar\u0131nda, onlar\u0131n g\u00fcvende hissetmelerine yard\u0131mc\u0131 olan ki\u015filerin yan\u0131nda olmak isterler ve yanlar\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zamanlarda endi\u015fe duyarlar
\n\u2022 E\u011fer afet an\u0131nda \u00e7ocu\u011funuzla birbirinizden ayr\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir durum olduysa, tek ba\u015f\u0131na yata\u011fa yatmak \u00e7ocu\u011funuza bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor olabilir
\n\u2022 Uyku zaman\u0131 ba\u015fka i\u015flerle me\u015fgul olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in bir hat\u0131rlama zaman\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar genelde r\u00fcyalar\u0131nda korktuklar\u0131 \u015feyleri g\u00f6rebilirler, bu sebeple uykuya dalmaktan korkuyor olabilirler.<\/p>\n
\u00c7ocu\u011fumuza bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 E\u011fer istiyorsan\u0131z \u00e7ocu\u011funuzun sizinle uyumas\u0131na izin verebilirsiniz. Ona bunun \u015fimdilik ger\u00e7ekle\u015fen ve ge\u00e7ici bir durum oldu\u011funu a\u00e7\u0131klaman\u0131z \u00f6nemli.
\n\u2022 Bir uyku rutini olu\u015fturmak yard\u0131mc\u0131 olabilir: beraber okunan bir hikaye, beraber edilen bir dua, sar\u0131lma vakti gibi. Ona her g\u00fcn bu rutini a\u00e7\u0131klay\u0131n, b\u00f6ylece \u00e7ocu\u011funuz onu neyi bekledi\u011fini biliyor olur.
\n\u2022 Ona sar\u0131l\u0131n ve g\u00fcvende oldu\u011funu, sizin onun yan\u0131nda oldu\u011funuzu ve onu yaln\u0131z b\u0131rakmayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 s\u00f6yleyin. \u00c7ocu\u011funuzun \u00f6zellikle zorluk \u00e7\u0131karmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark\u0131nda olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Bu biraz zaman alabilir ama kendini daha g\u00fcvende hissetti\u011finde uykusu ve uyku d\u00fczeni de d\u00fczelecektir.<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz\u2026
\nsizin ba\u015f\u0131n\u0131za k\u00f6t\u00fc bir \u015fey gelece\u011fi konusunda endi\u015feleniyorsa (Sizin de benzer endi\u015feleriniz olabilir)<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 Tehlikeli bir durum sonras\u0131 b\u00f6yle korkular hissedilmesi \u00e7ok do\u011fald\u0131r.
\n\u2022 Bu korkular e\u011fer afet an\u0131nda \u00e7ocu\u011funuz sizden veya sevdiklerinden ayr\u0131 kald\u0131ysa daha yo\u011fun olabilir.<\/p>\n
\u00c7ocu\u011fumuza bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuza ve de kendinize \u015fu anda g\u00fcvende oldu\u011funuzu hat\u0131rlat\u0131n.
\n\u2022 E\u011fer g\u00fcvende de\u011filseniz, \u00e7ocu\u011funuza onu g\u00fcvende tutmak i\u00e7in neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anlat\u0131n
\n\u2022 E\u011fer size bir \u015fey olursa, \u00e7ocu\u011funuza kimin bak\u0131m verece\u011fi ile ilgili bir planlama yap\u0131n. Bu sizin daha az endi\u015felenmenize yard\u0131mc\u0131 olabilir.
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun ba\u015fka \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcnmesine yard\u0131mc\u0131 olabilmek i\u00e7in beraber pozitif aktiviteler yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/p>\n
<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz\u2026
\nyan\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131zda a\u011fl\u0131yor ve \u015fikayet ediyorsa, bazen sadece tuvalete gitti\u011finizde bile sizden ayr\u0131 kalmaya tahamm\u00fcl edemiyorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 Hen\u00fcz konu\u015famayan ve bu sebeple hislerini kelimelerle anlatmayan \u00e7ocuklar korkular\u0131n\u0131 a\u011flayarak veya size yap\u0131\u015farak g\u00f6sterebilir
\n\u2022 G\u00fcle g\u00fcle demek \u00e7ocu\u011funuza afet sebebiyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ayr\u0131l\u0131klar\u0131 an\u0131msatabilir
\n\u2022 \u00c7ocuklar\u0131n bedenleri ayr\u0131l\u0131\u011fa tepki verir (midelerinde a\u011fr\u0131, h\u0131zl\u0131 kalp at\u0131\u015flar\u0131 gibi). \u0130\u00e7 sesleri \u201cHay\u0131r olamaz, onu kaybedemem\u201d der.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 Bir s\u00fcreli\u011fine \u00e7ocu\u011funuzla kalmaya ve birbirinizden ayr\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z durumlar\u0131 \u015fimdilik ertelemeye \u00e7al\u0131\u015fabilirsiniz
\n\u2022 K\u0131sa ayr\u0131l\u0131klar i\u00e7in (tuvalet, market) \u00e7ocu\u011funuzun duygular\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015feylerle ba\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Onu sevdi\u011finizi s\u00f6yleyin ve bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n farkl\u0131 oldu\u011fu, \u00e7ok yak\u0131nda geri d\u00f6nece\u011finizi a\u00e7\u0131klay\u0131n. \u201c \u00c7ok korktun. Benim gitmemi istemiyorsun \u00e7\u00fcnk\u00fc en son gitti\u011fimde nerede oldu\u011fumu bilmiyordun. Bu ayr\u0131l\u0131k farkl\u0131 ve ben hemen geri d\u00f6nece\u011fim\u201d.
\n\u2022 Daha uzun s\u00fcreli ayr\u0131 kalaca\u011f\u0131n\u0131z durumlar i\u00e7in, \u00e7ocu\u011funuzun tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, yak\u0131n olup g\u00fcvendi\u011fi biriyle kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Ona nereye gidece\u011finizi, neden gidece\u011finizi ve ne zaman geri d\u00f6nece\u011finizi a\u00e7\u0131klay\u0131n. Ayr\u0131 oldu\u011funuz s\u00fcrede sizin de onu d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011finizi s\u00f6yleyin. Kendi foto\u011fraf\u0131n\u0131z\u0131 veya bir e\u015fyan\u0131z\u0131 \u00e7ocu\u011funuza b\u0131rak\u0131n ve arayabildi\u011finizde arayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 s\u00f6yleyin. Geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde ise onu \u00f6zledi\u011finizi, ayr\u0131yken onu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc ve geri geldi\u011finizi s\u00f6yleyin. Bunlar\u0131 \u00e7ocu\u011funuza tekrar tekrar s\u00f6ylemeniz gerekecektir.<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz\u2026
\nyemek problemleri ya\u015f\u0131yorsa, \u00e7ok fazla yemek yiyorsa veya yemek yemeyi reddediyorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 Stres \u00e7ocu\u011funuzun i\u015ftah\u0131 da dahil olmak \u00fczere onu farkl\u0131 \u015fekillerde etkileyebilir
\n\u2022 Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmek tabi ki de \u00f6nemlidir fakat yemek \u00fczerine fazla odaklanmak strese yol a\u00e7\u0131p aran\u0131zdaki ili\u015fkide gerginlik yaratabilir.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 Sakin olun. Genellikle, \u00e7ocu\u011funuzun stres seviyesi azald\u0131\u011f\u0131nda, normal yeme ve i\u015ftah haline geri d\u00f6necektir. \u00c7ocu\u011funuzu yemek yemesi i\u00e7in zorlamay\u0131n
\n\u2022 Beraber yemek yiyin ve yemek zamanlar\u0131n\u0131 rahat ve keyifli bir hale \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n
\n\u2022 Etrafta sa\u011fl\u0131kl\u0131 at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar bulundurun. Ufak \u00e7ocuklar genelde hareket halindeyken yerler.
\n\u2022 E\u011fer endi\u015feli hissediyorsan\u0131z veya \u00e7ocu\u011funuz kayda de\u011fer miktarda kilo kaybettiyse l\u00fctfen \u00e7ocuk doktorunuz ile ileti\u015fime ge\u00e7in<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz…
\ndaha \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri yapam\u0131yorsa (laz\u0131ml\u0131k kullan\u0131m\u0131 gibi) veya \u00f6nceden konu\u015ftu\u011fu gibi konu\u015fmuyorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 \u00c7ocuklar stres olduklar\u0131 ve korktuklar\u0131 zamanlarda, genellikle yak\u0131n zamanda edindikleri yeni becerileri kaybedebilirler
\n\u2022 Bu ufak \u00e7ocuklar\u0131n bize iyi olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve yard\u0131ma ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterme \u015fekilleridir
\n\u2022 Kazand\u0131klar\u0131 bir beceriyi kaybetmek (\u00f6rne\u011fin tekrardan yata\u011f\u0131n\u0131 \u0131slatmaya ba\u015flamak) \u00e7ocu\u011funuzun utanmas\u0131na ve mahcup hissetmesine sebep olabilir. Bak\u0131m verenler bu konuda anlay\u0131\u015fl\u0131 ve destekleyici olmal\u0131d\u0131r.
\n\u2022 Unutmay\u0131n, \u00e7ocu\u011funuz bunu bilerek yapm\u0131yor.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 L\u00fctfen \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 ele\u015ftirmekten \u00e7ekinin. Bu onlar\u0131 \u00f6\u011frenme konusunda endi\u015felendirir.
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzu zorlamay\u0131n, bu aran\u0131zda bir g\u00fc\u00e7 sava\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir.
\n\u2022 Beceriye odaklanmak yerine (laz\u0131ml\u0131\u011f\u0131 kullanamamak gibi); \u00e7ocu\u011funuza anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, kabul edildi\u011fini, sevildi\u011fini ve desteklendi\u011fini hissettirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz…
\numursamaz davran\u0131yorsa, kendini tehlikeye atacak \u015feyler yap\u0131yorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 Garip gelebilir fakat \u00e7ocuklar g\u00fcvensiz hissettiklerinde g\u00fcvenli olmayan davran\u0131\u015flarda bulunabilirler
\n\u2022 Bu \u015fu mesaj\u0131 size vermenin bir yolu olabilir: \u201cSana ihtiyac\u0131m var. Beni g\u00fcvende hissettirerek bana \u00f6nemli oldu\u011fumu g\u00f6ster\u201d.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 Onu g\u00fcvende tutun. Sakince yan\u0131na gidin ve gerekirse onu tutun
\n\u2022 Ona yapt\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n tehlikeli oldu\u011funu s\u00f6yleyin. Onun de\u011ferli oldu\u011funu ve ona zarar gelmesini istemeyece\u011finizi a\u00e7\u0131klay\u0131n
\n\u2022 Ona sizin dikkatini \u00e7ekmek i\u00e7in daha pozitif yollar g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz\u2026
\ndaha \u00f6nce korkmad\u0131\u011f\u0131 \u015feylerden korkuyorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 Ufak \u00e7ocuklar ebeveynlerinin t\u00fcm g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu ve onlar\u0131 her \u015feyden koruyabileceklerine inan\u0131r. Bu inan\u00e7 onlar\u0131n g\u00fcvende hissetmesini sa\u011flar
\n\u2022 Afet olay\u0131 sonras\u0131 bu inan\u00e7 zara g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr ve bu sebeple de art\u0131k d\u00fcnya daha korkun\u00e7 bir yerdir
\n\u2022 Ya\u011fmur, art\u00e7\u0131 sars\u0131nt\u0131lar, ambulans sesi, insanlar\u0131n ba\u011f\u0131rmas\u0131, y\u00fcz\u00fcn\u00fczdeki korkmu\u015f bir ifade gibi bir\u00e7ok \u015fey \u00e7ocu\u011funuza afeti an\u0131msat\u0131p onu korkutabilir
\n\u2022 Unutmay\u0131n ki bu sizin hatan\u0131z de\u011fildir, buna sebep olan \u015fey afettir.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuz korktu\u011fu zamanlarda, onu nas\u0131l g\u00fcvende tutaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ona anlat\u0131n
\n\u2022 E\u011fer bir \u015feyler \u00e7ocu\u011funuza afeti an\u0131msat\u0131rsa, ayn\u0131 \u015fey tekrar ya\u015fan\u0131yor sanarak onun kayg\u0131lanmas\u0131na sebep olursa; \u015fu anda olan \u015feyin (ya\u011fmur, art\u00e7\u0131 deprem) afetin kendisinden farkl\u0131 bir \u015fey oldu\u011funu a\u00e7\u0131klay\u0131n.
\n\u2022 E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz canavarlardan bahsederse, ona canavarlar\u0131 kovalamakta e\u015flik edin: \u201cGit buradan canavar. Bebe\u011fimi rahats\u0131z etme. Ben canavara b\u00f6\u00f6 diyece\u011fim canavar korkacak ve gidecek.\u201d
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuz ufak oldu\u011fu i\u00e7in onu tehlikeli zamanlarda nas\u0131l korudu\u011funuzu anlamak ve hat\u0131rlamakta zorlanabilir. Fakat siz yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z pozitif \u015feyleri kendinize hat\u0131rlat\u0131n.<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz…
\n\u00e7ok aktifse, yerinde duram\u0131yorsa ve hi\u00e7bir \u015feye dikkatini veremiyorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 Korku bedenimizde tak\u0131l\u0131 kalan kayg\u0131l\u0131 bir enerji yaratabilir
\n\u2022 Yeti\u015fkinler endi\u015feli hissetti\u011finde yapt\u0131klar\u0131 \u015feylerde tempolar\u0131n\u0131 artt\u0131rabilirler. Ufak \u00e7ocuklar da ko\u015far, z\u0131plar ve k\u0131p\u0131rdan\u0131r
\n\u2022 Zihnimizde k\u00f6t\u00fc \u015feylere tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ba\u015fka \u015feylere odaklanmak zor olur
\n\u2022 Baz\u0131 \u00e7ocuklar do\u011falar\u0131 gere\u011fi daha hareketlidir<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duygular\u0131 (korku, endi\u015fe) tan\u0131mas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olun ve onlar\u0131 g\u00fcvende olduklar\u0131 konusunda rahatlat\u0131n
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuza bu endi\u015feli enerjiden kurtulmas\u0131 i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 olun (esneme, ko\u015fma, spor aktiviteleri, derin ve yava\u015f nefes alma)
\n\u2022 Onunla oturun ve sevdi\u011fi bir aktiviteyi beraber yap\u0131n (top atma, kitap okuma, oyun oynama, resim \u00e7izme) E\u011fer ko\u015fmay\u0131 durduram\u0131yorsa bile bilin ki bu ona yard\u0131mc\u0131 oluyor.
\n\u2022 E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz do\u011fas\u0131 gere\u011fi hareketli bir \u00e7ocuk ise, pozitif taraflara odaklan\u0131n. Yapmas\u0131 gereken \u015feyleri yapmak ve ihtiyac\u0131 do\u011frultusunda yapaca\u011f\u0131 aktiviteler i\u00e7in ne kadar \u00e7ok enerjisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn<\/p>\n
<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz…
\n\u015fiddet i\u00e7eren oyunlar oynuyorsa ve s\u00fcrekli afet ve g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc k\u00f6t\u00fc \u015feyler hakk\u0131nda konu\u015fuyorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 Ufak \u00e7ocuklar genelde kendilerini oyun \u00fczerinden anlat\u0131rlar. \u015eiddet i\u00e7eren oyunlar onlar\u0131n bize her \u015feyin ne kadar kontrolden \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011funu veya i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131nda ne hissettiklerini anlatma yollar\u0131 olabilir
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuz afet olaylar\u0131 hakk\u0131nda konu\u015furken, \u00e7ocu\u011funuz da siz de yo\u011fun duygular (korku, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, \u00f6fke) ortaya \u00e7\u0131karabilirsiniz<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 E\u011fer tolerans\u0131n\u0131z var ise \u00e7ocu\u011funuz bu konular\u0131 konu\u015ftu\u011funda onu dinleyin
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuz oyun oynarken, onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duygular\u0131 fark etmeye ve isimlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Onun yan\u0131nda olup desteklemeye \u00f6zen g\u00f6sterin (ona sar\u0131lmak, sakinle\u015ftirmek)
\n\u2022 E\u011fer \u00e7ok \u00fczg\u00fcnse, dalg\u0131nla\u015ft\u0131ysa veya ayn\u0131 \u00fcz\u00fcc\u00fc sahneyi tekrar tekrar oynuyorsa ona sakinle\u015fmesi, g\u00fcvende hissetmesi i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 olun ve profesyonel destek almay\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz…
\n\u015fu anda \u00e7ok talepkar ve kontrolc\u00fc ise\/ bir \u015feylerin kendi istedi\u011fi \u015fekilde olmas\u0131na konusunda daha inat\u00e7\u0131 gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 18 ay ve 3 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuklar genelde \u201ckontrolc\u00fc\u201d gibi g\u00f6z\u00fckebilir
\n\u2022 Bu rahats\u0131z edici olabilir fakat b\u00fcy\u00fcmenin normal bir par\u00e7as\u0131d\u0131r ve onlar\u0131n kendilerinin \u00f6nemli oldu\u011funu ve bir \u015feyler \u00fczerinde etkileri oldu\u011funu \u00f6\u011frenmelerine yard\u0131mc\u0131 olur
\n\u2022 \u00c7ocuklar g\u00fcvensiz hissettiklerinde normalden daha \u201ckontrolc\u00fc\u201d olabilirler. Bu korkuyla ba\u015f etmenin bir yoludur. Bu davran\u0131\u015fla \u015fu mesaj\u0131 verirler: \u201cHer \u015fey kontrolden \u00e7\u0131kt\u0131, baz\u0131 \u015feylerin \u00fczerinde kontrole ihtiyac\u0131m var\u201d.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun asl\u0131nda kontrolc\u00fc ve k\u00f6t\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendinize hat\u0131rlat\u0131n. Bu normal bir davran\u0131\u015ft\u0131r fakat \u015fu anda g\u00fcvende hissetmedi\u011fi i\u00e7in normalden daha fazla olabilir
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun ufak \u015feyler \u00fczerinde kontrol sahibi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Ne giyece\u011fi, yiyece\u011fi, oynayaca\u011f\u0131n\u0131z oyun, okuyaca\u011f\u0131n\u0131z kitap gibi konularda kendisi se\u00e7ebilmesi i\u00e7in ona opsiyonlar verin. E\u011fer ufak \u015feyler \u00fczerinde kontrol sahibi olursa daha iyi hissetmeye ba\u015flayabilir. Ona se\u00e7im ve kontrol verme ile kurallar ve rutin kurma aras\u0131nda bir denge olu\u015fturun. E\u011fer t\u00fcm kontrol de onda olursa g\u00fcvensiz hissedecektir.
\n\u2022 Yeni \u015feyler denedi\u011finde onu kutlay\u0131n. Ayn\u0131 zamanda ayakkab\u0131s\u0131n\u0131 kendi giyerse, bir puzzle\u0131 kendi yapabilirse veya \u00f6rne\u011fin meyve suyunu barda\u011fa kendi koyabilirse de daha kontrolde hissedebilir.<\/p>\n
<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz\u2026
\n\u00f6fke n\u00f6beti ge\u00e7iriyorsa, huysuzsa, normalden daha \u00e7ok ba\u011f\u0131r\u0131yorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 Afet \u00f6ncesi de \u00e7ocu\u011funuzun \u00f6fke n\u00f6betleri ge\u00e7irdi\u011fi zamanlar olabilir. Bu ufak olman\u0131n normal bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bir \u015feyleri yapamamak, istek ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 dile getirecek kelimelere sahip olmamak sinir bozucudur.
\n\u2022 \u015eu anda \u00e7ocu\u011funuzun (ayn\u0131 sizin gibi) \u00fczg\u00fcn hissetmek i\u00e7in \u00e7ok sebebi var ve belki de a\u011flamaya ve ba\u011f\u0131rmaya ihtiyac\u0131 olabilir<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 Onun ne kadar zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ona g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. \u201c\u015eu anda her \u015fey k\u00f6t\u00fc durumda. \u00c7ok korkutucu. Oyuncaklar\u0131n ve televizyonumuz yok ve bu duruma \u00f6fkelisin\u201d.
\n\u2022 \u00d6fke n\u00f6betlerine normalde g\u00f6sterdi\u011finizden daha fazla tolerans g\u00f6sterin ve \u00e7ocu\u011funuza disiplin yerine sevgi ile kar\u015f\u0131l\u0131k verin. Normalde b\u00f6yle yapm\u0131yor olabilirsiniz fakat \u015fu anda hi\u00e7bir \u015fey normal de\u011fil. E\u011fer a\u011flar veya ba\u011f\u0131r\u0131rsa, onunla kal\u0131n ve onun yan\u0131nda oldu\u011funuzu s\u00f6yleyin. E\u011fer \u00f6fke n\u00f6betleri artar ve yo\u011funla\u015f\u0131rsa o zaman makul kurallar konulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz…
\nsize vuruyorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 \u00c7ocuklar i\u00e7in vurmak \u00f6fkeyi ifade etme yoludur
\n\u2022 \u00c7ocuklar bir yeti\u015fkine vurabildiklerinde g\u00fcvensiz hissederler. Sizi korumas\u0131 gereken birine vurabilmek korkutucudur
\n\u2022 Vurma davran\u0131\u015f\u0131 ayn\u0131 zamanda ba\u015fkalar\u0131n\u0131n birbirine vurmas\u0131na \u015fahit olmaktan da kaynaklanabilir<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuz size her vurdu\u011funda ona bunun kabul edilemez ve uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyin. Ellerini nazik\u00e7e tutun ki size vuramas\u0131n ve oturmas\u0131n\u0131 isteyin. \u015eunun gibi bir \u015fey s\u00f6yleyebilirsiniz: \u201cVurmak uygun de\u011fil, g\u00fcvenli de\u011fil. Vurdu\u011fun zaman, oturmak zorunda kalacaks\u0131n\u201d.
\n\u2022 E\u011fer ya\u015f\u0131 uygun ise ona vurmak yerine hangi kelimeleri kullanabilece\u011fini s\u00f6yleyin: \u201cKelimelerini kullan. Vurmak yerine oyunca\u011f\u0131n\u0131 istedi\u011fini s\u00f6yle\u201d.
\n\u2022 \u00d6fkesinin ifade etmek i\u00e7in ba\u015fka yollar bulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olun (oyun oynamak, konu\u015fmak, resim \u00e7izmek)
\n\u2022 E\u011fer ba\u015fka yeti\u015fkinlerle \u00e7at\u0131\u015fmalar ya\u015f\u0131yorsan\u0131z bunlar\u0131 \u00e7ocu\u011funuzun g\u00f6rmeyece\u011fi ve duymayaca\u011f\u0131 \u00f6zel bir ortamda yapmaya \u00f6zen g\u00f6sterin. E\u011fer ihtiyac\u0131n\u0131z varsa bir arkada\u015f\u0131n\u0131zla veya profesyonel yard\u0131m alabilece\u011finiz biriyle duygular\u0131n\u0131z\u0131 konu\u015fun<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz\u2026
\nsize \u201cgit buradan, senden nefret ediyorum\u201d\/ \u201cbunlar\u0131n hepsi senin su\u00e7un\u201d gibi \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 As\u0131l problem afet ve takibindeki olaylar fakat \u00e7ocu\u011funuz bunu anlamak i\u00e7in \u00e7ok ufak olabilir
\n\u2022 Bir \u015feyler yolunda gitmedi\u011finde ufak \u00e7ocuklar genelde ailelerine \u00f6fkelenirler \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n bunun engellemi\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131rlar
\n\u2022 Bu sizin su\u00e7unuz de\u011fil fakat \u015fu anda kendinizi savunma zaman\u0131 da de\u011fil. \u00c7ocu\u011funuzun size ihtiyac\u0131 var<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri hat\u0131rlay\u0131n. S\u00f6yledi\u011fi \u015feyler asl\u0131nda kast etmek istedi\u011fi \u015fey de\u011fil. O da \u00f6fkeli ve \u00e7ok fazla duyguyla ba\u015f etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun \u00f6fke duygusunu destekleyin ve nazik\u00e7e bu duyguyu afete y\u00f6nlendirin. \u201c\u00c7ok \u00f6fkelisin. \u00c7ok fazla k\u00f6t\u00fc \u015fey ya\u015fand\u0131. Ben de \u00f6fkeliyim. Bunlar\u0131n hi\u00e7 olmamas\u0131n\u0131 dilerdim ama anneler bile depremlerin olmas\u0131na engel olam\u0131yor. Bu ikimiz i\u00e7in de \u00e7ok zor bir durum\u201d.<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz…
\noyun oynamak veya hi\u00e7bir \u015fey yapmak istemiyorsa\/hi\u00e7bir duygu(mutluluk, \u00fcz\u00fcnt\u00fc) g\u00f6stermiyor gibiyse<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun size ihtiyac\u0131 var. \u00c7ok fazla \u015fey ya\u015fand\u0131 ve bu y\u00fczden \u00fczg\u00fcn olabilir ve ona t\u00fcm bunlar \u00e7ok fazla gelmi\u015f olabilir
\n\u2022 \u00c7ocuklar stres olduklar\u0131 zaman, baz\u0131lar\u0131 ba\u011f\u0131r\u0131r baz\u0131lar\u0131 da donukla\u015f\u0131r. \u0130ki durumda da sevdikleri ki\u015filere ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzla oturun ve onu yak\u0131n\u0131n\u0131zda tutun. \u00d6nemsedi\u011finizi ona g\u00f6sterin
\n\u2022 E\u011fer yapabiliyorsan\u0131z duygular\u0131n\u0131 isimlendirin. Ona, \u00fczg\u00fcn, \u00f6fkeli veya kayg\u0131l\u0131 hissetmenin normal oldu\u011funu s\u00f6yleyin. \u201cHi\u00e7bir \u015fey yapmak istemiyorsun san\u0131r\u0131m. Acaba \u00fczg\u00fcn m\u00fcs\u00fcn diye merak ettim. \u00dczg\u00fcn olmam\u0131z normal. Ben seninle buraday\u0131m\u201d.
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzla beraber bir \u015feyler yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Bu onun ho\u015funa giden herhangi bir \u015fey olabilir (kitap okumak, \u015fark\u0131 s\u00f6ylemek, beraber oyun oynamak)<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz….
\n\u00e7ok a\u011fl\u0131yorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 Aileniz afet sebebiyle zorlu de\u011fi\u015fiklikler deneyimledi. \u00c7ocu\u011funuzun \u00fczg\u00fcn olmas\u0131 \u00e7ok normal
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun \u00fczg\u00fcn olmas\u0131na izin verdi\u011finizde ve bu anda ona konfor sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda; \u00e7ocu\u011funuzun \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc ge\u00e7mese bile ona yard\u0131mc\u0131 olmu\u015f oluyorsunuz
\n\u2022 E\u011fer siz de yo\u011fun \u00fcz\u00fcnt\u00fc duygusu deneyimliyorsan\u0131z destek alman\u0131z iyi olabilir. \u00c7ocu\u011funuzun iyi hissetmesi sizin iyi hissetmenizle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun \u00fcz\u00fcnt\u00fc duygusunu ifade etmesine izin verin
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun duygular\u0131n\u0131 isimlendirmesine ve neden b\u00f6yle hissediyor olabilece\u011fini anlamland\u0131rmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olun. \u201cSan\u0131r\u0131m \u00fczg\u00fcns\u00fcn. \u00c7ok fazla k\u00f6t\u00fc \u015fey oldu\u201d.
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuza onunla oturarak ve ona ekstra dikkat vererek destek olun. Birlikte size \u00f6zel vakit ge\u00e7irin
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun gelecek ile ilgili umutlu hissetmesine yard\u0131mc\u0131 olun. Hayat\u0131n\u0131z\u0131n nas\u0131l devam edece\u011fi ve birlikte yapaca\u011f\u0131n\u0131z g\u00fczel \u015feyleri beraber d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ve konu\u015fun (y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe gitmek, parka veya hayvanat bah\u00e7esine gitmek, arkada\u015flarla oynamak gibi)
\n\u2022 Kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131za da \u00f6zen g\u00f6sterin<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz\u2026
\nafet sonras\u0131 g\u00f6rme \u015fans\u0131n\u0131z\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fileri \u00f6zl\u00fcyorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 \u00c7ocuklar hislerini her zaman ifade etmeseler bile, siz onlar\u0131n hayatlar\u0131ndaki \u00f6nemli ki\u015filerle kontaklar\u0131 kesilmesinin onlar i\u00e7in zorlu oldu\u011funun fark\u0131nda olun.
\n\u2022 E\u011fer \u00e7ocu\u011funuzun yak\u0131n oldu\u011fu biri \u00f6ld\u00fcyse, \u00e7ocu\u011funuz afete kar\u015f\u0131 daha yo\u011fun tepkiler g\u00f6sterebilir
\n\u2022 Ufak \u00e7ocuklar \u00f6l\u00fcm\u00fc tam olarak anlamayabilir ve \u00f6len ki\u015finin geri gelebilece\u011fini zannedebilirler<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 Fiziksel olarak uzakta kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z insanlarla \u00e7ocu\u011funuzun ileti\u015fimde kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n (aramak, foto\u011fraf veya kart g\u00f6ndermek gibi)
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun bu \u00f6nemli insanlar hakk\u0131nda konu\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olun. Sevdiklerimizden uzakta olsak da onlar\u0131 hat\u0131rlay\u0131p, onlar hakk\u0131nda konu\u015fup, hala onlarla alakal\u0131 pozitif hislerimiz olabilir.
\n\u2022 Sevdi\u011fimiz insanlar\u0131 g\u00f6rememenin ne kadar zor oldu\u011funu siz de onaylay\u0131n. Bu \u00e7ok \u00fcz\u00fcc\u00fc
\n\u2022 Bir \u00f6l\u00fcm kayb\u0131 oldu ise, \u00e7ocu\u011funuzun sorular\u0131n\u0131 basit ve d\u00fcr\u00fcst \u015fekilde cevaplay\u0131n. \u00c7ocu\u011funuzun yo\u011fun tepkileri iki haftadan daha uzun s\u00fcrerse profesyonel destek al\u0131n<\/p>\n
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz\u2026
\nafet y\u00fcz\u00fcnden kaybetti\u011finiz \u015feyleri \u00f6zl\u00fcyorsa<\/p>\n
Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:
\n\u2022 Bir afet, bir aileye veya topluma \u00e7ok fazla kay\u0131p ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131nda, bir oyunca\u011f\u0131n veya bir battaniyenin kayb\u0131n\u0131n ufak bir \u00e7ocuk i\u00e7in \u00f6nemini g\u00f6z ard\u0131 edebiliyoruz
\n\u2022 Bir oyuncak i\u00e7in yas tutmak ayn\u0131 zamanda \u00e7ocu\u011funuzun afet \u00f6ncesi sahip oldu\u011funuz her \u015feyin yas\u0131n\u0131 tutma yolu olabilir<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131za bu durumda nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz?:
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun \u00fcz\u00fcnt\u00fc duygusunu ifade etmesine izin verin. \u00c7ocu\u011funuzun oyunca\u011f\u0131 veya battaniyesini kaybetmesi \u00fcz\u00fcc\u00fc
\n\u2022 E\u011fer m\u00fcmk\u00fcnse, bu oyunca\u011f\u0131n\/battaniyenin yerini tutacak bir \u015fey bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Bu \u015feyin \u00e7ocu\u011funuz taraf\u0131nda kabul edilir ve tatmin edici olmas\u0131 \u00f6nemli
\n\u2022 \u00c7ocu\u011funuzun dikkatini ba\u015fka aktivitelere y\u00f6neltmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz… uyumakta zorlan\u0131yorsa, yata\u011fa gitmek istemiyorsa, tek ba\u015f\u0131na uyuyam\u0131yorsa veya geceleri \u00e7\u0131\u011fl\u0131k atarak uyan\u0131yorsa Anlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m: \u2022 \u00c7ocuklar korktuklar\u0131nda, onlar\u0131n g\u00fcvende hissetmelerine yard\u0131mc\u0131 olan ki\u015filerin yan\u0131nda olmak isterler ve yanlar\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zamanlarda endi\u015fe duyarlar \u2022 E\u011fer afet an\u0131nda \u00e7ocu\u011funuzla birbirinizden ayr\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir durum olduysa, tek ba\u015f\u0131na yata\u011fa yatmak \u00e7ocu\u011funuza bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor olabilir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5331","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bebekruhsagligi.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bebekruhsagligi.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bebekruhsagligi.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bebekruhsagligi.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bebekruhsagligi.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5331"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bebekruhsagligi.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5332,"href":"https:\/\/bebekruhsagligi.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5331\/revisions\/5332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bebekruhsagligi.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bebekruhsagligi.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bebekruhsagligi.org.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}