Bebeklerin geli\u015fiminde kendilerine bak\u0131m veren ki\u015fiyle kurdu\u011fu kaliteli ili\u015fki \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bebekler konu\u015famad\u0131klar\u0131ndan ebeveynlerin bebeklerin i\u015faretlerine duyarl\u0131 olmalar\u0131 gereklidir. A\u011flad\u0131\u011f\u0131 zaman yan\u0131na gidilmesi, temel bak\u0131m ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n (beslenme, alt de\u011fi\u015ftirme, uyku vs.) gecikmeden ve d\u00fczenli olarak yerine getirilmesi gereklidir. Bebeklerle oyun oynamak bebe\u011fin sosyal, duygusal, fiziksel, zihinsel ve dil geli\u015fimi i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Bebeklerle s\u0131k s\u0131k ileti\u015fim halinde olunmas\u0131, ona \u015fark\u0131lar s\u00f6ylenmesi, g\u00f6zlerine bak\u0131p g\u00fcl\u00fcmsenmesi bebe\u011fin zihnini uyar\u0131p beyin geli\u015fimine katk\u0131da bulunur. Bebeklerle oyun oynamak bebe\u011fin ayn\u0131 zamanda kendine ve \u00e7evresine g\u00fcvenmesine, mutlu bir bebek olmas\u0131na, dil ve ileti\u015fim becerilerinin geli\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olur. Ayr\u0131ca, ebeveyni taraf\u0131ndan sevildi\u011fini ve de\u011fer verildi\u011fini hisseden bebek daha sonra ba\u015fkalar\u0131na \u00f6nem vermeyi de \u00f6\u011frenir. Oyun oynamak bebeklerin geli\u015fiminin pek \u00e7ok fayda sa\u011flar. Bunlar:<\/p>\n
Oyunlar Sayesinde Sosyal Beceriler artar:<\/p>\n
<\/p>\n
Oyunlar Sayesinde Duygusal Geli\u015fim ilerler:<\/p>\n
<\/p>\n
Oyunlar Sayesinde Fiziksel Geli\u015fim Artar:<\/p>\n
<\/p>\n
Oyunlar Sayesinde Zihinsel Geli\u015fim \u0130lerler:<\/p>\n
<\/p>\n
Oyunlar Sayesinde Dil Geli\u015fimi \u0130lerler:<\/p>\n
Bebe\u011finizin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sesler taklit edip onun kar\u015f\u0131l\u0131k vermesini bekleyebilirsiniz. Ayn\u0131 zamanda onun sizi taklit etmesini de sa\u011flayabilirsiniz. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirinizin hareketlerini ve seslerini takip ve taklit ederek ili\u015fkinizi g\u00fc\u00e7lendirebilirsiniz.
\nCee-eee oyununu bebe\u011finizle oynayabilirsiniz. Y\u00fcz\u00fcn\u00fcz\u00fc iki elinizin ard\u0131na saklay\u0131p k\u0131sa bir s\u00fcre sonra cee-eee diyerek bebe\u011finizin dikkatinin ne denli size yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hareketleriyle ve g\u00fcl\u00fcmsemesiyle heyecan\u0131n\u0131 ve mutlulu\u011funu g\u00f6zlemleyebilirsiniz.
\nDe\u011fi\u015fik tarzda m\u00fczikler dinleyip dans ederken bir yandan da bebe\u011finiz karn\u0131na narin dokunu\u015flarda bulunabilirsiniz. Bu etkinlikler bebe\u011finizin farkl\u0131 m\u00fczik tarzlar\u0131na nas\u0131l tepki verdi\u011fini g\u00f6sterirken i\u015fitme ve hareket becerisini geli\u015ftirir.
\nFarkl\u0131 renk, \u015fekil ve dokularda nesneler vererek bebe\u011finizin nesneyi t\u00fcm duyu organlar\u0131n\u0131 kullanarak ke\u015ffetmesine olanak sa\u011flayabilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, oyun hamurlar\u0131, tak \u00e7\u0131kar oyuncaklar\u0131, \u00e7\u0131ng\u0131raklar, i\u00e7i de\u011fi\u015fik nesnelerle dolu farkl\u0131 sesler \u00e7\u0131kartan \u015fi\u015feler gibi.
\nBebe\u011finizle do\u011fdu\u011fu andan itibaren oyun oynayabilirsiniz ancak her ya\u015f d\u00f6neminin kendine \u00f6zg\u00fc oyun t\u00fcrleri oldu\u011funu da unutmamak gerekir.<\/p>\n
<\/p>\n
SOSYAL OYUNUN D\u00d6NEMLER\u0130<\/p>\n
U\u011fra\u015fs\u0131z Oyun (0-1 ya\u015f): Bu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar kendi uzuvlar\u0131yla ve \u00e7evrelerindeki uyar\u0131c\u0131larla ilgilenirler. \u00d6zellikle, \u00e7evrelerindeki renkli, sesli ve hareketli nesneler olduk\u00e7a dikkatlerini \u00e7eker. Yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz oyunlara ek olarak;
\nBebe\u011finizi banyo sonras\u0131 temiz bir havluya yat\u0131r\u0131p \u00e7\u0131plak ayak ve elleriyle rahat\u00e7a hareket etmesini sa\u011flayabilir, bedenini ve v\u00fccudunu \u00f6zg\u00fcrce ke\u015ffetmesine yard\u0131mc\u0131 olabilirsiniz. Ard\u0131ndan banyo sonras\u0131 hafif masaj yaparak bebe\u011finizin rahatlamas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirsiniz.
\nBebe\u011finizle birlikte aynan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ip bebe\u011finiz ismini s\u00f6yleyebilir ya da \u201cbak bu anne\u201d \u015feklinde kendinizi g\u00f6sterebilir, farkl\u0131 mimikler yapabilirsiniz. Bu oyunu oynayarak bebe\u011finiz i\u00e7in \u00f6nemli bir beceri olan y\u00fcz ifadelerini okuyabilme becerisini geli\u015ftirebilirsiniz (Young, 2012).<\/p>\n
Tek Ba\u015f\u0131na Oyun (1-2 ya\u015f): Bu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar di\u011fer \u00e7ocuklarla sosyal bir etkile\u015fime girmeden, oyuncaklar\u0131yla tek ba\u015f\u0131na oynarlar. \u00c7evresindekilerden etkilenmeden oyunlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler, yak\u0131n\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 oyunlar\u0131n fark\u0131na pek varmazlar. Bu t\u00fcr oyunlar, \u00e7ocuklar\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, karar alabilme becerilerini ve kendine g\u00fcvenlerini destekler.
\nBu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar ayr\u0131ca ellerindekileri atma davran\u0131\u015f\u0131 sergilerler. Bu davran\u0131\u015f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda, \u00e7ocuklar\u0131n bedenlerini daha rahat kontrol etmeleri ve bu sayede yava\u015f yava\u015f \u00f6zerkliklerini kazanmaya ba\u015flamalar\u0131 rol oynar. Her ne kadar bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar aile i\u00e7erisinde tasvip edilmese de nesneleri atma davran\u0131\u015f\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n ince motor becerilerini ve el-g\u00f6z koordinasyonunu geli\u015ftirir. Bu nedenle, bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar\u0131 birine ya da bir nesneye zarar vermedi\u011fi s\u00fcrece engellemeyin; sadece neyi nereye atabilece\u011fini s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131n. Bebe\u011finizle oynayabilece\u011finiz oyun \u00f6rnekleri;<\/p>\n
\u00c7ok s\u0131v\u0131 olmayan yo\u011furtlara farkl\u0131 renklerde g\u0131da boyalar\u0131 katarak renkli hale getirdikten sonra evinizdeki temiz bir s\u00fcngeri bebe\u011finize verip yo\u011furtlara bat\u0131r\u0131p bo\u015f bir k\u00e2\u011f\u0131da bask\u0131 yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirsiniz. Hem ince motor hem yarat\u0131c\u0131l\u0131k becerilerinin geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flar.
\nBebe\u011finizle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oturup birbirinize top yuvarlayabilirsiniz. B\u00f6ylece hem kaba motor hem sosyal geli\u015fimine yard\u0131mc\u0131 olursunuz. Top yuvarlamada ve tutmada ba\u015far\u0131l\u0131 olduk\u00e7a aran\u0131zdaki mesafeyi biraz daha a\u00e7abilirsiniz.
\nBebe\u011finizin en sevdi\u011fi tek kelimeli \u00fc\u00e7 oyunca\u011f\u0131 se\u00e7in (top, bebek gibi). Ard\u0131nda topu elinizle havaya kald\u0131r\u0131n ve \u201ctop\u201d \u00dc\u00e7 oyuncak i\u00e7in bunu birka\u00e7 kez yapt\u0131ktan sonra bebe\u011finize topu almas\u0131n\u0131 s\u00f6yleyin. Oyuncaklar\u0131n ismini \u00f6\u011frenmesi i\u00e7in bu oyunu pek \u00e7ok kez tekrarlayabilirsiniz. Bu oyunu oynayarak bebe\u011finiz dil geli\u015fimine yard\u0131mc\u0131 olursunuz.<\/p>\n
Oyunu \u0130zleme (2-3 ya\u015f): Bu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar\u0131n ilgisi di\u011fer \u00e7ocuklar\u0131n oyunlar\u0131na kayar. Herhangi bir s\u00f6zel etkile\u015fime girmeden ve di\u011ferlerinin oyunlar\u0131na kat\u0131lmadan onlar\u0131n oyunlar\u0131n\u0131 izlerler. Bazen oyuna kat\u0131lmadan oyunla ilgili sorular sorabilirler. Genellikle, utanga\u00e7 olan, kurallar\u0131 tam olarak anlayamayan ya da oyuna kat\u0131lmakta karars\u0131z olan \u00e7ocuklar bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6sterirler.<\/p>\n
Paralel Oyun (2-3 ya\u015f): Bu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar yan yana olmalar\u0131na, birbirlerinin oyununa dikkat g\u00f6stermelerine ve ayn\u0131 oyun materyal(ler)ini kullanmalar\u0131na ra\u011fmen birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z oyunlar oynarlar, \u00e7ok az etkile\u015fim kurarlar. Bu t\u00fcr oyunlar, ba\u015fka \u00e7ocuklarla ortak zaman ge\u00e7irme ilgilerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir. Grupla oyuna ge\u00e7i\u015fi kolayla\u015ft\u0131ran bu oyunlar sayesinde \u00e7ocuklar kendilerini duygusal a\u00e7\u0131dan ifade edebilme becerilerini geli\u015ftirirler, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyerek ve taklit ederek sosyal ili\u015fkiler kurabilirler.
\n2-3 ya\u015f grubuyla oynayabilece\u011finiz oyun \u00f6rnekleri;<\/p>\n
Evde kullan\u0131lmayan k\u00fc\u00e7\u00fck bez par\u00e7alar\u0131n\u0131 parmaklar\u0131n\u0131za ge\u00e7irecek \u015fekilde kesin ve ke\u00e7eli kalemle istedi\u011finiz fig\u00fcr\u00fc \u00e7izin. Ard\u0131ndan parmaklar\u0131n\u0131za ge\u00e7irdi\u011finiz kuklalar\u0131 bebe\u011finize g\u00f6stererek konu\u015fturun. Ayn\u0131s\u0131n\u0131 bebe\u011finizin parmaklar\u0131na g\u00f6re de yapabilir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hareket ettirip bebe\u011finizin dil geli\u015fimini, sosyal-duygusal geli\u015fimini ve ince motor geli\u015fimini geli\u015ftirebilirsiniz (\u00c7ank\u0131rl\u0131, 2010).
\n\u00c7ocu\u011funuzla birlikte kek, pasta, makarna gibi yemekler yapabilirsiniz. Bu ya\u015f \u00e7ocuklar\u0131 ger\u00e7ek yemek malzemeleriyle yeme\u011fe yard\u0131mc\u0131 olmaktan, yeme\u011fi kar\u0131\u015ft\u0131rmaktan, ona verdi\u011finiz malzemeleri eklemekten ve ard\u0131ndan o yeme\u011fi yiyor olmaktan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck keyif al\u0131rlar.
\n\u00c7ocu\u011funuzla bo\u015f ka\u011f\u0131da boya kalemleriyle resim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapabilirsiniz. B\u00f6ylece \u00e7ocu\u011funuzun kalem tutma becerisini geli\u015ftirirken ince motor geli\u015fimine yard\u0131mc\u0131 olur ve yarat\u0131c\u0131 y\u00f6n\u00fcn\u00fc de geli\u015ftirebilirsiniz.<\/p>\n
Birlikte Oyun (3-5 ya\u015f):Bu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar birbirleriyle etkile\u015fim i\u00e7erisinde birbirlerini izleyerek, fikir ve oyuncak al\u0131\u015fveri\u015fi yaparak oyun oynarlar. Herhangi bir kural d\u00fczeni belirlemeden ya da bir ama\u00e7 i\u00e7in \u00f6rg\u00fctlenmeden birlikte benzer hedeflere ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. 3-5 ya\u015f grubuyla oynayabilece\u011finiz oyun \u00f6rnekleri;
\nHamur oynayarak hamurlardan farkl\u0131 \u015fekiller olu\u015fturup birbirinize yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 anlatabilirsiniz.
\nLegolarla farkl\u0131 nesneler olu\u015fturup \u00e7ocu\u011funuzun yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesine destek verebilirsiniz.
\nK\u00fcplerle birlikte y\u00fcksek kuleler yapabilirsiniz b\u00f6ylece ince motor ve el-g\u00f6z koordinasyonunu geli\u015ftirmesine yard\u0131mc\u0131 olursunuz.
\nPet \u015fi\u015felerini dizip top ile \u015fi\u015feleri devirmeye \u00e7al\u0131\u015farak bowling oyunu oynayabilir hem el-g\u00f6z koordinasyonunu hem de kaba motor geli\u015fimine katk\u0131da bulunabilirsiniz.<\/p>\n
Kooperatif Oyun (6 ya\u015f- ): Bu d\u00f6nemde \u00e7ocuklar grup halinde bir amaca ula\u015fmak i\u00e7in organize olurlar, aralar\u0131nda ger\u00e7ek bir sosyal etkile\u015fim vard\u0131r ve oyun malzemelerini uygun bir \u015fekilde payla\u015f\u0131rlar. \u00c7ocuklar\u0131n tak\u0131m olarak \u00e7al\u0131\u015fabilme ve liderlik becerileri i\u00e7in \u00f6nemli bir d\u00f6nemdir. Payla\u015fma ve empati davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 geli\u015ftiren bu t\u00fcr oyunlar \u00e7ocuklar\u0131n kendini ifade edebilme ve ba\u015fkalar\u0131yla anla\u015fabilme becerilerini g\u00fc\u00e7lendirir.
\nBu d\u00f6nemlerde g\u00f6r\u00fclen bu t\u00fcr oyun davran\u0131\u015flar\u0131 sadece belirtilen ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fclmez, ilerleyen ya\u015flarda da benzer davran\u0131\u015flar g\u00f6r\u00fclebilir. Bu oyun t\u00fcrlerine ek olarak, \u00e7ocuklar yo\u011fun olarak hayali ve sosyo-dramatik oyunlar oynarlar.<\/p>\n
Hayali Oyun: \u00d6zellikle 3-5 ya\u015flar\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n s\u0131kl\u0131kla oynad\u0131\u011f\u0131 bu oyun t\u00fcr\u00fcnde, \u00e7ocuklar bir nesneyi ba\u015fka bir nesne gibi; bir olguyu ba\u015fka bir olgu gibi d\u00fc\u015f\u00fcnerek oynarlar. Bu oyun sayesinde \u00e7ocuklar\u0131n hayal g\u00fcc\u00fc ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 geli\u015fir. \u00c7evresinde g\u00f6zlemlediklerini kendi anlamland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde oyununa yans\u0131t\u0131r. Ayr\u0131ca, ger\u00e7ek hayatta yapamad\u0131klar\u0131n\u0131 oyun s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirerek olumsuz duygular\u0131ndan s\u0131yr\u0131l\u0131r ve kendisiyle ilgili g\u00fc\u00e7l\u00fc bir imge yarat\u0131r.<\/p>\n
Sosyo-dramatik Oyun: Bu t\u00fcr oyunlarda, \u00e7ocuklar \u00e7evrelerinde g\u00f6zlemledikleri durumlar\u0131 di\u011fer \u00e7ocuklarla birlikte canland\u0131r\u0131rlar. Bu oyunlara \u00f6rnek olarak evcilik, doktorculuk gibi oyunlar verilebilir. Bu sayede, zaman i\u00e7erisinde kendileri i\u00e7in \u00f6nemli olan durumlar\u0131 tekrar ya\u015fama ge\u00e7irirler. Deneyimlerini yeniden ya\u015fayarak i\u00e7g\u00f6r\u00fc kazan\u0131r ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 durumlar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karma olana\u011f\u0131 bulurlar. Bu oyunlar sayesinde, \u00e7ocuklar\u0131n d\u00fcnyay\u0131 nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer insanlarla ili\u015fkilerinde neler hissetti\u011fi hakk\u0131nda bilgi edinilebilir. Evde onlar\u0131n \u00e7e\u015fitli k\u0131yafetlerle de\u011fi\u015fik kimliklere girmesine izin verebilirsiniz.<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynak\u00e7a:<\/p>\n
\u00c7ank\u0131r\u0131l\u0131, A. (2010). Benimle oynar m\u0131s\u0131n anne. Tima\u015f Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n
Young, C. (2012). Bebekler ve Y\u00fcr\u00fcme \u00c7a\u011f\u0131ndaki \u00c7ocuklar i\u00e7in E\u011flendirici ve E\u011fitici Etkinlikler. T\u00fcbitak Pop\u00fcler Bilim Kitaplar\u0131.<\/p>\n
http:\/\/www.aaastateofplay.com\/34-reasons-why-play-matters\/<\/p>\n